Nevzat Kızılban

Nevzat Kızılban

Hakkari'nin yapısal jeolojisi ve deprem riski

Hakkari'nin yapısal jeolojisi ve deprem riski

Kentsel Dönüşüm Aciliyeti
Hakkari il merkezi ve çevresi, Doğu Anadolu Bölgesi'nin güneydoğusunda, Arabistan ve Anadolu levhalarının çarpışma zonu olan Kenet Kuşağı üzerinde yer almaktadır. Bu tektonik konum, bölgeyi jeodinamik açıdan oldukça aktif ve karmaşık bir yapıya sahip kılmaktadır. Türkiye Diri Fay Haritası'na göre, Hakkari ve çevresi, Bitlis-Zagros Sütur Zonu, Şemdinli-Yüksekova Fay Zonu ve Başkale Fay Kuşağı gibi önemli neotektonik yapıların etkisi altındadır.

Bölgedeki Önemli Fay Zonları ve Deprem Riski:
Güneydoğu Anadolu Bindirme Zonu (GABZ):
Türkiye Diri Fay Haritası'nda bu şekilde adlandırılan zon, çok sayıda bindirme ve ters faydan oluşmaktadır.

Hakkari Segmenti, Holosen aktivitesine sahip çok sayıda ters fayın oluşturduğu bir zon olarak il merkezi ve çevresi için önemli bir neotektonik yapıdır.
Şemdinli-Yüksekova Fay Zonu:
Sağ yönlü, doğrultu atım karakteri sunan bu zon, Güneydoğu Anadolu Bindirmesi'nin en doğu ucunda yer almaktadır.
Güneydoğu Anadolu Bindirme Zonu ile İran'daki Zağros kuşağı arasında doğrultu atımlı bir transfer fayı niteliğindedir.

Yaklaşık 20 km genişlikte, 90 km uzunlukta ve K50B genel doğrultulu sağ yanal doğrultu-atımlı aktif bir makaslama zonudur.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden araştırmacılar tarafından yapılan incelemelere göre bu fay hattı 7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahiptir.

Başkale Fay Kuşağı:
Bölgedeki diğer önemli bir neotektonik yapıdır.
Yapısal Jeolojinin Getirdiği Riskler:
Aktif deprem fay hatları üzerinde yer alan Hakkari ve çevresinin mevcut yapı stoku, olası bir depremde büyük bir felakete yol açabilecek riskler taşımaktadır.

Geçmişte Hakkari'nin deprem kuşağında yer almadığı düşüncesiyle inşa edilen binalar, günümüzde büyük bir risk oluşturmaktadır.

Hakkari kent merkezinin yüksek eğimli bir alan üzerine kurulmuş olması nedeni ile özellikle kalın yamaç molozu birikintileri üzerinde heyelanlar meydana gelmektedir. Olası bir depremde bu heyelanlı alanların aktive olması beklenmektedir.

Yüksekova'nın zemin yapısının sıvı olması olası bir depremde Şemdinli'den daha fazla etkilenmesine sebep olacağı öngörülmektedir.

Çözüm Önerisi: Kentsel Dönüşüm Aciliyeti:
* Depremde oluşacak yüksek riski en aza indirmek amacıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ivedilikle harekete geçmesi gerekmektedir.
TOKİ Başkanlığı, Hakkari Belediyesi, Hakkari Valiliği ve Hakkari halkı işbirliği ile kapsamlı bir kentsel dönüşüm çalışması başlatılmalıdır.

AFAD koordinasyonunda Hakkari merkez, Yüksekova ve Şemdinli ilçelerinde konteyner alanları oluşturulmuştur. Ayrıca olası bir deprem için polis ve jandarmadan oluşan 650 güvenlik görevlisine deprem eğitimi verilmiştir. Bu önlemlerin arttırılması gerekmektedir.
Halkın can ve mal güvenliğini sağlamak için gerekli tüm tedbirler alınmalıdır.
Sonuç:
Hakkari'nin yapısal jeolojisi, bölgeyi yüksek deprem riski taşıyan bir alan haline getirmektedir. Bu nedenle, olası bir felaketi önlemek için acil ve kapsamlı bir kentsel dönüşüm çalışması başlatılması büyük önem taşımaktadır.

Bu yazı toplam 794 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
YASAL UYARI: Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Hakkarihabertv.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Nevzat Kızılban Arşivi

HAKKARİ'NİN EŞSİZ LEZZETİ OTLU PEYNİR

26 Mart 2025 Çarşamba 21:09

HAYAT MART'A BENZER

07 Mart 2025 Cuma 12:30

PKK'NİN APONUN ÇAĞRISINA UYMASI

04 Mart 2025 Salı 12:20

KARMAKARIŞIK ZİHİNLER

02 Mart 2025 Pazar 14:34

29. Kürd İsyanına Bir "Sela" mı?

01 Mart 2025 Cumartesi 13:59

ÖCALAN'DAN ÇAĞIN İTİRAFI

28 Şubat 2025 Cuma 08:48

DOĞANIN KUTSAL DENGESÍ

27 Şubat 2025 Perşembe 09:14